Geen succes

Geen succes

Door Ad van Nieuwpoort

Geen succes

De Princeton hoogleraar Johannes Haushofer besloot onlangs een CV met zijn mislukkingen te publiceren. Zijn argumentatie: 'Het meeste dat ik probeer mislukt, maar die mislukkingen zijn vaak onzichtbaar. Wat zichtbaar wordt zijn over het algemeen alleen maar de successen.' Een boeiende actie die afgelopen tijd verschillende navolgers had. Zo somde op Radio 1 ook schrijver Ronald Giphart zijn mislukkingen op en deed daarbij een pleidooi voor de dag van de mislukking. Een dag geen vrolijke plaatjes met onze successen op Facebook maar alleen maar met wat niet lukte. Leert een mens niet meer van zijn mislukkingen dan van zijn successen?

‘Laten we elkaar niet zo de maat nemen. Laten we elkaar niet steeds langs de ladder van het maatschappelijk succes leggen.’ Zo schreef ook Miek Smilde daags na de zelfgekozen dood van programmamaker en dichter Wim Brands in de Volkskrant. En ze voegde daaraan toe: ‘We ondermijnen onze samenleving door de eisen steeds verder op te schroeven en te weinig oog te hebben voor onmacht en eenzaamheid. (…) Zeg eens eerlijk tegen elkaar als het niet goed gaat. Omarm eens iemand als hij geen target heeft gehaald of anderszins heeft verloren.’ Of de suggestie die Smilde doet dat het toenemend aantal zelfdodingen in ons land nog wel eens te maken zou kunnen hebben met het ontbreken van ruimte voor verhalen over mislukking, eenzaamheid en vertwijfeling kan ik onvoldoende inschatten. Maar wat zij signaleert herken ik wel. Op een ambitieus leven is niets aan te merken, zou ik zeggen. Hoe mooi is het als mensen in hun leven dat kunnen doen waar ze goed in zijn. Dat wat ze doen helemaal in overeenstemming is met wie ze zijn. Het is in bijbelverhalen een terugkerend thema en zelfs de definitie van waarachtig leven. Maar niet alles in het leven lukt. Iedereen kent ook de mislukking, de vertwijfeling en de daarmee vaak gepaard gaande eenzaamheid. Is daar in onze samenleving wel voldoende ruimte voor? Kunnen we daarmee omgaan? Of durven we alleen met onze successen naar buiten te treden? En trekken we ons in alle eenzaamheid terug als het niet goed gaat en we aan onszelf twijfelen? Wim Brands besteedde in zijn programma veel aandacht aan verhalen over angst, twijfel en mislukking. Het is in medialand een zeldzaam verschijnsel geworden. En ook de zogenaamde missionaire kerk moet uitkijken niet in valkuil te lopen van opgelapte successen. Alsof de kerk pas betekenisvol wordt wanneer ze leuk, jong en vitaal is. De kerk zou juist hierin een tegengeluid moeten verwoorden.

Ik ben elke keer rondom Pasen weer verrast over de immense populariteit van de Matthäus Passion.  Zou de alsmaar toenemende belangstelling hiervoor misschien ook te maken kunnen hebben met het verhaal dat in dit muzikale meesterwerk wordt verteld? Een verhaal over wegen die doodlopen, over verraad, vertwijfeling en angst? Eenmaal per jaar ruimte om ook eens stil te staan bij het leven dat niet alleen maar lukt en succesvol is. We hebben het misschien wel heel hard nodig deze dagen. Goede literatuur, gedichten en muziek die het hele verhaal van het leven verbeelden en niet alleen maar de bright side. Verhalen die ons helpen een beetje meer mens te worden. Liefst meer dan eenmaal per jaar, zou ik zeggen.

Ad van Nieuwpoort

Terug naar overzicht…