Jezus in de kerk

Jezus in de kerk

Door Ad van Nieuwpoort

Jezus in de kerk

Rond de Kerst zat zomaar Jezus bij ons in de kerk. Zo te zien een keurige PKN gemeente met een dominee in een verantwoord liturgisch gewaad. Jezus leek zomaar met de liedjes uit ons nieuwe liedboek mee te zingen en werd vriendelijk door de dominee welkom geheten. Een beetje een bedaarde Jezus was het. Hoewel zijn uiterlijk vooral aan de hippe Jesus Christ Superstar deed denken, leek hij zich met de jaren steeds meer te hebben aangepast aan onze manier van doen. Je kunt hem zomaar overal tegenkomen. Zelfs bij de Albert Heijn.

Aan die door onze kerk georganiseerde commercial van alweer even geleden moest ik denken bij de tekst uit Lukas 4 over het optreden van Jezus in de synagoge van Nazaret. In dat verhaal leest Jezus uit de boekrol van Jesaja over 'het welkome jaar van de Heer'. Een bericht van bevrijding voor armen, verdrukten en blinden. Jezus doet de schriftlezing. Tot zover niets aan de hand, zo lijkt het. En ook de paar woorden die hij aan de schriftlezing toevoegt bevatten op het eerste gezicht nauwelijks iets schokkends. 'Heden is deze schrift in uw oren vervuld.' Mooi gezegd. Kan zo voorop de Kerkinformatie. Geen enkel probleem. En de synagoge is zeer content. Dominee Jezus heeft uitstekend gepreekt. Hij kan het zo mooi zeggen. Zo actueel ook. Precies waar we op zitten te wachten. En leuk te weten dat hij ook bij ons vandaan komt. Hij is er eentje van ons. 'Zoon van Jozef'. Sommigen kennen hem nog van de kleuterschool. Anderen hebben nog op hem gepast. Leuk is dat: die beroemde Jezus in eigen kring. Hij is er een van ons. Iemand om trots op te zijn. Onze identiteit. Onze normen en waarden. 'Onze God is de beste', zongen ooit de positivoos, 'onze God is kampioen. En daarom zijn  wij in het westen relatief in goede doen.' Onze God. Of om het Remonstrants te zeggen: Mijn God. Nog beter. Mijn God is een stuk beter dan jouw God. Hij is net zo tolerant als wij zijn. Hij laat vrouwen voorgaan en trouwt homo’s. We kunnen het op alle stations lezen.

Maar dan gaat het mis. De stemming slaat om. En wel totaal. En waarom? Omdat Jezus dit precies voorvoelt. Hij wordt hier gezien als het verlengstuk van zijn hoorders. Als de legitimatie van hun bestaan. Hij wordt hier voor het karretje van het eigen gelijk gespannen. En dat weigert hij. En daarom diept hij uit het profetenboek twee verhalen op die precies dat zeggen waar heel Tenach voortdurend over gaat. Elia is niet in de eerste plaats gekomen voor het eigen volk. Nee, hij gaat als eerste naar degene die totaal buiten de eigen kring staat: naar een weduwvrouw in Sidonië. Iemand die geen idee heeft wie of wat of hoe die God van Abraham, Izaak en Jakob is. Daar gaat al zijn aandacht naar uit. En dat geldt ook voor Elisa. Hij gaat voorbij aan al de melaatsen in het eigen volk maar prefereert de rijke Syriër om die kopje onder te laten gaan in de Jordaan.

En dat pikken we niet. We willen Jezus in onze kerkbanken zien. Hij moet vooral onze liederen zingen. En het met ons eens zijn. Anders willen we hem niet. En in het verhaal wordt Jezus de synagoge uitgeschopt. Met groot geweld willen ze hem de stad uitzetten en van de berg naar beneden storten. We willen een Jezus die op ons lijkt. En we kunnen het niet hebben dat hij ons kritisch tegenover is. We scheppen hem naar ons beeld en onze gelijkenis. Maar het bijzondere van de Jezus van het evangelie is dat hij anders is. Dat hij ons iets zegt wat wij nog niet wisten. En ons zicht geeft op iets waar wij geen idee van hebben. Alleen zo opent zich een nieuw perspectief. En daarom vervolgt hij ook zijn weg. Ons ten goede. Of wij het nu willen geloven of niet.

Ad van Nieuwpoort

Terug naar overzicht…